dataDe bewaarplicht telecomgegevens, die XS4ALL en alle andere providers verplicht gegevens op te slaan over het bel- en internetgedrag van klanten, is in strijd met de grondrechten. Dat bepaalde het Europese Hof van Justitie in april dit jaar. De Nederlandse Raad van State adviseerde de regering de bewaarplicht op te schorten omdat ze concludeerde dat de bewaarplicht strijdig is met het handvest van de grondrechten en ook minister Opstelten zelf – hij gaat over de bewaarplicht – zegt in een brief aan de Tweede Kamer dat hij die conclusie deelt. Maar toch moeten providers van hem doorgaan met opslaan van de gegevens. Dat zou noodzakelijk zijn vanwege het grote belang van de bewaarplicht bij de aanpak van zware criminaliteit.

Dat plaatst XS4ALL in een zeer onwenselijke positie: wij worden door de minister verplicht door te gaan met iets waarvan we weten dat het onwettig is. We moeten mee blijven werken aan het schenden van de privacy van onze klanten. Doen we dat niet, dan volgt een boete die kan oplopen tot vele honderdduizenden euro’s. Dat is een nogal forse stok om ons te dwingen mee te werken. Wel heeft minister Opstelten een wetsvoorstel ter consultatie aangeboden. In het voorstel wordt een aantal wijzigingen in de wet aangebracht waardoor de Nederlandse bewaarplicht zou voldoen aan de eisen die het Europese Hof stelde, aldus Opstelten.

XS4ALL heeft lang nagedacht over hoe we het best kunnen reageren op deze situatie. Stoppen we met opslaan en riskeren we de boete? Spannen we een rechtszaak aan tegen de Staat? We kunnen onmogelijk doen alsof er niets aan de hand is, de huidige situatie staat overduidelijk op gespannen voet met de grondbeginselen van onze democratische rechtsstaat. Gelukkig zien we in de consultatie een aanwijzing dat minister Opstelten misschien toch bereid is te luisteren naar onze bezwaren. We hopen daarom dat voor dit probleem in dialoog een oplossing gezocht kan worden, in plaats van in de rechtszaal.

XS4ALL zal daarom de officiële procedure volgen en reageren op de consultatie. Tegelijkertijd wijzen we de minister er in een brief op, dat hij ons in een onmogelijke positie dwingt door ons te verplichten onwettig te handelen en zo het vertrouwen van onze klanten te beschamen. We roepen de minister daarom op zelf alvast maatregelen te nemen in afwachting van de consultatie en de verdere procedure voor aanpassing van de wet. Een aantal wijzigingen die hij voorstelt, kan namelijk ook nu al worden uitgevoerd.

Opstelten schrijft in zijn wetsvoorstel dat bepaalde gegevens alleen nog moeten kunnen worden opgevraagd voor de zwaarste categorie misdrijven, en hij stelt bovendien voor dat voor het inzien van de opgeslagen gegevens niet alleen een handtekening van de officier van justitie, maar ook van de rechter-commissaris nodig zal zijn. Beide maatregelen kunnen nu al worden ingevoerd: ook zonder wetswijziging kan de minister van het OM eisen dat gegevens voortaan alleen worden ingezien na goedkeuring door de rechter-commissaris, en dat bepaalde gegevens alleen worden opgevraagd wanneer ze nodig zijn in een onderzoek naar zeer zware criminaliteit. Door deze maatregelen nu al in te voeren, zou de minister laten zien dat hij de democratie toch goed gezind is. Zo zou hij ons uit onze onmogelijke situatie helpen, zodat wij hem met een gerust hart kunnen helpen de wet te verbeteren door te reageren op de consultatie.

Klik hier om de brief van XS4ALL aan minister Opstelten te lezen. Zodra onze reactie op de consultatie klaar is, zal die ook hier gepubliceerd worden. Mocht de regering onverhoopt toch besluiten de huidige, onwettige situatie langdurig te laten voortbestaan, dan zullen wij onze opties heroverwegen. De gegevens die in de tussentijd bij ons worden opgeslagen, zullen we uitstekend blijven beschermen. Bovendien zullen we inzageverzoeken zoals altijd uiterst streng beoordelen. Zo beschermen we onder deze nare omstandigheden toch zo goed mogelijk de privacy van onze klanten.

Deel dit:

Reacties

  1. Anonymous says:

    Goed punt om in de brief de vergelijking te maken tussen de bewaarplicht die nog maar eens bekeken moet worden (ondanks dat deze onwettig is) en het downloadverbod dat per direct in gaat, zonder dat b.v de thuiskopie heffing verdwijnt. Men doet maar wat zonder dat men in de gaten heeft hoe tegenstrijdig men beleid toepast.

    Tweakers heeft een stukje geschreven over deze verzamelwoede:

    https://www.tweakers.net/reviews/3822/de-overheid-wil-steeds-meer-van-ons-weten.html

  2. Alex says:

    Er is maar één legale optie: onmiddellijk stoppen met het opslaan van gegevens en de bestaande gegevens wissen. Voor de gemaakte kosten van het opslaan moet een schadevergoeding worden geëist. Bovendien is dit een uitgelezen kans om betrokkenen in kennis te stellen van opvraging van gegevens. Dat was immers ook illegaal.

  3. Jaap 3000 says:

    Toch wel grappig en tegelijk zielig om te zien hoe onze overheid grip op het internet probeerd te krijgen. Ze hebben eigenlijk geen ene rotte moer met de ontwikkeling ervan gehad omdat er nooit iemand genoeg verstand had. Zelfs tot op de dag van vandaag tasten ze volledig in het duister. Deze onmacht resulteerd in wangedrag als het om zich heen slaan met belachelijk hoge boetes en dwangsommen tot een éen of andere eikel die ff denkt letterlijk “downloaden” te kunnen verbieden.

    We zijn als volk ook te lui / te bang geworden. We zouden veel vaker met z’n allen de straat op moeten gaan om die lamzakken tot aftreden te dwingen.

  4. Harrie says:

    In onze Grondwet is geregeld dat een wet die strijdig is met internationale verdragen, zoals dat Handvest, niet wordt uitgevoerd. De wet mag dan wel in een wetboek staan, maar niemand hoeft er zich iets van aan te trekken. Niemand niet. Nooit niet.

    • Wim Mooij says:

      Juist daarom is het prettig dat er is vastgesteld dat de bewaarplicht strijding is met een verdrag met rechtstreekse werking in Nederland. Rechters mogen daar wel aan toetsen.

  5. woud says:

    Europese wetgeving gaat voor nationale. Derhalve lijkt mij dat nu stoppen tot de zaak gerepareerd is volkomen legaal, nee verplicht is.

  6. Jeroen says:

    Als klant van XS4ALL ben ik teleurgesteld in deze opstelling. XS4ALL zou moeten bestrijden dat het in bulk bewaren van gegevens legaal is, en dus niet alleen moeten inzetten op de toegang tot de opgeslagen gegevens, in tegenstelling tot wat Opstelten meent.

    XS4ALL start nu al met een zwak compromis voordat de onderhandeling begonnen is. Hoewel dit over enkele weken wat winst op kan leveren, is dit voorstel het op lange termijn zeer schadelijk voor de privacy.

    • Arjan van Hattum Arjan van Hattum says:

      Beste Jeroen,

      In de brief naar de minister schrijven we: “XS4ALL verzoekt u wel hangende het wetgevingsproces zoveel mogelijk schadebeperkende maatregelen te treffen teneinde de inbreuken op de persoonlijke levenssfeer te beperken.” en in de blogpost geven we daar een mogelijk voorbeeld van dat in lijn is met de uitspraak van het Europees Hof van Justitie. Je hoeft dat voorbeeld dus niet te zien als een voorgesteld compromis vanuit XS4ALL. De uiteindelijke en complete visie van XS4ALL op de wetgeving omtrent de bewaarplicht zal zoals aangekondigd als onderdeel van de consultatie worden aangeboden en ook op dit blog worden gepubliceerd.

    • Tim says:

      Helemaal mee eens.

      “de huidige situatie staat overduidelijk op gespannen voet met de grondbeginselen van onze democratische rechtsstaat”

      de door XS4ALL gewenste situatie waarin nog steeds bulk informatie massaal van iedereen wordt opgeslagen ter ondersteuning van het bestrijden van zware criminaliteit blijft m.i. in strijd met het grondbeginsel van “onschuldig tot het tegendeel bewezen is”.

      • Tim says:

        Nog even de brief van XS4ALL aan Opstelten gelezen.

        Hieruit begrijp ik dat voor nu (tijdelijk) is gevraagd de toegang te beperken tot alleen diegenen die zich met zware criminaliteit bezighouden evenals het vereisen van toestemming van de rechter-commissaris.

        Uit de passage “Bovendien maakt het concept geen onderscheid in de kring van personen wiens gegevens worden verwerkt, noch in de categorieën van gegevens die worden bewaard. Ook ontbreken er specifieke regels ter beveiliging van de gegevens ter voorkoming van misbruik of ander onrechtmatig gebruik ervan.” hoop ik terecht te kunnen concluderen dat jullie in de consultatie wel degelijk tegen de massa opslag van gegevens in zullen gaan.

    • Phox says:

      Inderdaad, de insteek van Xs4all is verkeerd. De bewaarplicht moet helemaal van tafel.

  7. hawick says:

    Gezien de wijze waarop onze ambtenaren politici en de geheime diensten van onze bondgenoten, rusland, china e.d. omgaan met onze privacy rechten de volgende overwegingen:

    Ik vind de systematische waanzinnig grootschalige schending van onze privacy op zich zelf ook zware criminaliteit. Zeker ook als het gebeurt door onze ambtenaren, gedoogd door onze politici, of quasi stiekem [maar de facto gedoogd] door onze bondgenoten en vijanden. Het marteldossier over de CIA legt haarfijn bloot hoe weinig de ethiek in het westen is ontwikkeld.

    Ik vind dat alle betrokken ambtenaren en politici moeten worden aangemerkt als zware criminelen en dat het recht zijn loop moet hebben. Ik zou, als ik rechter was, de huidige gang van zaken zelfs willen aanmerken als staatsgevaarlijke activiteit. De staat dat zijn wij, de burgers !!!

    De Nationale ombudsman en andere ambtenaren signaleren al meermalen dat de overheid op het gebied van privacy grof faalt.

    Enige tijd terug stond elk politiekorps onder verscherpt toezicht omdat ze qua privacy hun zaakjes verre van op orde hadden na herhaalde maningen. Volgens mij is dat verscherpte toezicht nog steeds niet opgeheven.

    Het wordt tijd om nu B te zeggen: een parlementair onderzoek te eisen en daarna vervolging. In dit opzicht wil ik dat Opstelten daad bij woord voegt en zich de dag nadat hij minister af is ook aangeeft.

  8. Ingmar says:

    Ten eerste weer zo’n lekker onduidelijk begrip wat de deur weer volledig openzet: “de zwaarste categorie misdrijven”. In een land waar je als crimineel wordt beschouwd als je 10km/h te hard rijdt en waar moordenaars vrij rondlopen geeft mij dat een erg slecht gevoel.

    Ten tweede ga ik mijzelf beraden of het niet tijd wordt om XS4All aan te klagen vanwege inbreuk op mijn grondwettelijke privacy. Ik vind dat daar wel een dwangsom van €100,- per week op mag staan.

    • Wim Mooij says:

      Een VPN dienst kost ongeveer 10 Euro per maand dus de genoemde dwangsom is aan de hoge kant.

      • Nick says:

        Maar met een VPN dienst ben je er niet want dat verplaatst het probleem maar een klein beetje, dus een antal VPN diensten on regelmatig afwisselend gebruiken is welhaast een vereiste.

  9. Frank K. says:

    Vanwaar toch die halsstarrige houding mbt die privacy-schending? Het zal mij toch werkelijk een zorg zijn wat er door de overheid bewaard wordt – ik heb niets op mijn kerfstok. En verder: wel eens bekeken wat google allemaal bewaart als je ingelogd bent met je gmail? Ik vind het heel wat prettiger als mijn doopceel bij de overheid ligt, dan wanneer de commercie er mee aan de haal gaat en ik ongevraagd advertenties krijg over fietsbellen, als ik daar een een keer op gezocht heb.

    • Dhjana says:

      Beste Frank,
      Zou je ook in een glazen douchehokje op straat douchen? Heb je gordijnen en doe je die ‘s avonds dicht? Staat je voordeur de hele dag open en mag iedere willekeurige voorbijganger even in je telefoon kijken? Het gaat er niet om of je iets op je kerfstok hebt of niet. Ten eerste omdat het recht op privacy niet zomaar één of ander abstract en irrelevant praatje is – het beantwoordt aan de behoefte aan privacy en persoonlijke ruimte die ieder mens eigen is en die ons (meer dan welke bemoeizuchtige overheidsmaatregel dan ook) een gevoel van veiligheid en eigenwaarde geeft. Ten tweede omdat het kerfstok-argument ook niet opgaat; ken jij het hele wetboek uit je hoofd? Weet je zeker dat je ‘niets’ op je kerfstok hebt, gehad hebt of ooit zal hebben? En wie bepaalt er wat er in het wetboek staat en wat er dus nu of in de toekomst strafbaar is? Dat gebeurt niet volgens één of ander democratisch principe door ons, hoor, dat bepalen diezelfde beleidsmakers die uitspraken van het Hof (de wet, dus) achteloos van tafel vegen. Knap dat je daar zo’n vertrouwen in hebt – maar ik vind zulk vertrouwen getuigen van misplaatste naïviteit.

      Wat betreft de stellingname van XS4ALL in deze: enerzijds kan ik me er in vinden; zoals de eerste reactie al liet zien kan het tactisch een handige stap zijn. Toch had ik liever gezien dat XS4ALL zich, samen met anderen die wel een procedure hebben opgestart, zich harder had opgesteld in deze.
      En komen er ook eisen voor wat betreft de definitie van ‘zeer zware criminaliteit’? Ik refereer in deze met name aan de zaak Joke Kaviaar, die voor vier kritische teksten over het Nederlandse asielbeleid die ze op haar website had geplaatst, te maken kreeg met de aanklacht ‘opruiing met terroristisch oogmerk’ (wat de overheid dus ziet als ‘zeer zware criminaliteit’ en dat gebruikte ter rechtvaardiging van huiszoeking, in beslagname van spullen – USB sticks die ze anderhalf jaar na dato nog steeds niet terug heeft – het fotograferen van zo’n beetje alles bij haar in huis en dertig dagen voorarrest waarvan een gedeelte in isolatie. Die aanklacht hield natuurlijk voor geen meter bij de rechter, maar het geeft wel aan hoe zorgwekkend groot de grijze marge is in wat wel of niet beschouwd kan worden als ‘zeer zware criminaliteit’.

    • Tim says:

      Het gaat er niet om of je wel of niet iets te verbergen hebt. Waar het om gaat is dat mensen die weten dat ze misschien bekeken worden zich anders gedragen dan mensen die weten dat ze niet bekeken worden. Dit “anders gedragen”, of conformeren naar wat “goed is”, is in het gedrang met een vrije ontwikkeling van gedachtengoed en ondermijnt een vrije samenleving.

    • Hugo Leisink says:

      Wat jij op je kerfstok hebt of niet is totaal niet relevant. Het gaat erom wat anderen op jouw kerfstok kunnen plaatsen en het gaat erom hoe de overheid jouw kerfstok beoordeelt. Ik adviseer je dringend om eens wat meer over het onderwerp te lezen, want je onderschat het gevaar van privacyschending! Leese deze website eens, inclusief de links.

      http://www.ikhebniksteverbergen.nl

    • Jaap 3000 says:

      “Ik heb nix te verbergen”

      Dit is de slechtste zin van de huidige eeuw. Waarom willen er nou zo weinig mensen snappen dat er straks iemand komt die van al die “onschuldige” gegevens écht wél misbruik weet te maken.

      G-Mail, Facebook en wat nog meer lijken nu “lekker gratis” maar de prijs word nog wel een keer betaald.

      Veel plezier met je onbekommerde internet gedrag.

    • Joepie says:

      Bizar, hoe goedgelovig en onverschillig kun je zijn…

  10. Ben says:

    Het is inderdaad jammer dat juist een provider als Xs4all hiertoe gedwongen wordt, want dit gaat haaks in tegen de normen en waarden van de provider.

    De brief is een goed initiatief; het spreekt de verantwoordelijke minister aan op zijn herhaaldelijk falen als onderdeel van een democratie. Toch vraag ik me af of het effect heeft; waarschijnlijk is het gewoon de bewust de bedoeling om de bewaarplicht zo lang mogelijk te rekken totdat de infrastructuur voor het ongericht aftappen van kabelgebonden communicatie klaar is.

    Op het moment dat de bewaarplicht wordt afgeschaft moeten we ons pas echt zorgen gaan maken. Dat is echter niet meer voor rekening van de providers. De bewaarplicht wel, en dat kost Xs4all geld. Xs4all zou moeten afwegen of de besparing van het offline brengen van de logfaciliteiten voldoende is om een eventuele boete te compenseren.

    Betreft privacy maakt het niet meer veel uit, die zijn we kwijt, maar als principekwestie zou Xs4all wel een duidelijk standpunt kunnen innemen. Op dit moment zijn ze namelijk onwettig bezig in het nadeel van hun klanten. Veel klanten zijn juist klant omwille van die principes.

    Naar wie moet je dan luisteren; de wet en je klanten, of een of andere clown zonder modern inzicht en verantwoordelijkheidsgevoel?

    Blijft een delicate kwestie…