Kunstmatige intelligentie, vrijwel iedereen heeft er dagelijks mee te maken. Katrien de Witte, programmamanager van het Centre of Expertise Applied Artificial Intelligence van de Hogeschool van Amsterdam legt uit wat er allemaal mogelijk mee is.

Op welke momenten komen we nu al in contact met kunstmatige intelligentie?

“Bijvoorbeeld wanneer we een film krijgen geadviseerd door Netflix. Wanneer grote retailers als Amazon of Bol.com hun advertenties afstemmen op onze voorkeuren. Of wanneer we een videogame spelen waarbij de karakters leren van ons spelgedrag. En dat is nog maar het begin van de mogelijkheden.”

Wat betekent kunstmatige intelligentie?

“Kunstmatige intelligentie bestaat uit een algoritme en data. Door een machine te ‘voeren’ met gegevens, gaat deze aan de slag met een bepaald recept: het algoritme. Hierdoor kan een machine zelfstandig beslissingen nemen en daar bovendien steeds beter in worden. De machine leert steeds weer. Hoe meer data hij ontvangt, hoe beter de beslissingen worden. Neem een zelfrijdende auto. Die is zo geprogrammeerd dat hij bijvoorbeeld stopt voor een rood stoplicht. Maar er kunnen ook andere redenen zijn waarom hij moet stoppen. Hoe vaker het leert omgaan met verschillende situaties, hoe beter de auto wordt. Want om te kunnen leren, moet een machine zoveel mogelijk data analyseren.”

Wat kunnen we er nog meer mee?

“Heel veel. We kunnen het bijvoorbeeld ook inzetten om ons tijdig te waarschuwen dat een apparaat onderhoud nodig heeft. Vaak komt een monteur pas langs als een apparaat stuk gaat. Door sensoren op een machine te plakken die de gegevens van het apparaat analyseren, weten we op tijd dat een machine binnenkort kapotgaat als we geen actie ondernemen. Maar ook kan apparatuur dankzij kunstmatige intelligentie veel meer maatwerk leveren. In huis merken we dat bijvoorbeeld doordat een apparaat weet wanneer je thuiskomt en daardoor de verwarming op het juiste moment aan kan zetten.”

Waarom kan een slimme machine dat beter dan een slimme mens?

“Een machine kan berekeningen in een paar seconden uitvoeren waar een mens jaren over zou doen. Het kan dus heel snel enorme hoeveelheden data analyseren en verbanden vinden die wij als mens nooit hadden kunnen ontdekken. Daarmee ontsluiten we een heel nieuw kennisgebied.”

Wat zijn de risico’s van kunstmatige intelligentie?

“Er zijn zeker risico’s. Onder meer omdat een algoritme een soort van ‘black box’ is die moeilijk te doorgronden is. Zo is het niet altijd duidelijk hoe het systeem tot aanbevelingen komt. Bovendien kan het systeem vooringenomen zijn omdat het vooral werkt met gegevens uit het verleden. Daardoor kunnen mensen onbedoeld worden uitgesloten. Zoals bij werving en selectie van medewerkers waar kunstmatige intelligentie ook steeds vaker wordt ingezet. De computer rekent dan uit welke medewerkers het meest succesvol zijn en adviseert op basis daarvan nieuwe kandidaten. Maar als een bedrijf alleen maar witte mannen in dienst heeft die goed presteren, dan komt er nooit een voorstel voor een andere categorie medewerker. Daar moeten we echt alert op zijn.”

Komen ethische vragen ook aan bod tijdens de opleiding op de Hogeschool van Amsterdam?

“Zeker. We vinden het heel belangrijk dat al onze studenten van alle opleidingen deze ethische vraagstukken serieus nemen. Zowel ontwerpers als gebruikers van systemen met kunstmatige intelligentie. Alleen dan kunnen we ervoor zorgen dat kunstmatige intelligentie op een juiste en verantwoorde manier een plek in ons leven krijgt.”

Welke misverstanden leven er rondom kunstmatige intelligentie die u graag de wereld wilt uithelpen?

“Dat kunstmatige intelligentie veel banen overbodig maakt. Ik zie dat anders. AI is een kans om ervoor te zorgen dat mensen in hun werk datgene doen dat echt belangrijk is. Een zorgverlener wil vooral zorg verlenen. Dan is het fijn als we bijvoorbeeld de administratieve processen in een ziekenhuis met behulp van kunstmatige intelligentie slimmer maken. Een ander misverstand is dat kunstmatige intelligentie al onze problemen gaat oplossen. Dat is niet zo. Het kan veel obstakels uit de weg ruimen, maar niet alles. We hebben als mens altijd nog een eigen inbreng, eigen normen en eigen verantwoordelijkheid.”

Op welke oplossingen met kunstmatige intelligentie verheugt u zichzelf het meest?

“De kansen die het ons biedt om duurzaamheid te realiseren. Systemen met kunstmatige intelligentie kunnen bijvoorbeeld helpen om voedselverspilling tegen te gaan. Denk aan een signaal als een product in de koelkast over de datum dreigt te raken. Of slimme energiesystemen die de wereld helpen om energiezuiniger te worden. Zo kunnen we energie afkomstig van zonnepanelen het best overdag gebruiken omdat dan de zon schijnt. Dan hoeft de energie niet te worden opgeslagen. Het is bijvoorbeeld handig als elektrische auto’s juist dan worden opgeladen. Slimme systemen kunnen dit allemaal zelf regelen. Dat gaat ons enorm helpen om de energietransitie te realiseren.”

Deel dit:

Reacties