Sociale media, apps, online games, YouTube, Google… kinderen maken er graag en veel gebruik van. Maar ze zijn zich meestal niet bewust van de privacyrisico’s die internetgebruik met zich meebrengt. Zo helpt u ze verstandig op weg.

De mogelijkheden die het internet biedt, zijn eindeloos. Kinderen zijn zich daar als geen ander van bewust. Zij zijn er mee opgegroeid en kennen feilloos hun weg op de digitale snelweg. Waar zowel ouders als kinderen vaak niet bij stilstaan, is dat hun surfgedrag – inclusief persoonlijke gegevens – wordt opgeslagen door tal van partijen. Deze analyseren de data vaak, verkopen ze door en – in het gunstigste geval – gebruiken ze deze voor legale commerciële doeleinden. Maar het wordt vervelender wanneer de gegevens in handen komen van kwaadwillenden.

Een geheugen als een olifant

De informatie die kinderen achteloos op bijvoorbeeld sociale media plaatsen, is niet alleen toegankelijk voor de hele wereld, de informatie gaat nooit meer weg. Een bericht plaatsen is in een tel gebeurd. Eraf halen is vrijwel onmogelijk. Het internet heeft een geheugen als een olifant. Het is leuk om via sociale media aan je vrienden te laten zien dat je dronken of stoned bent geweest op een feestje, maar die foto kan jaren later zomaar in handen komen van een toekomstige werkgever die er het zijne van denkt.
Uit een Nederlands onderzoek uit 2017 bleek dat een op de vijftien jongeren wel eens een seksueel getinte foto heeft verstuurd via social media. Deze foto’s worden helaas ook geregeld doorgestuurd aan anderen, bijvoorbeeld klasgenoten, met cyberpesten als mogelijk gevolg (zie ook: https://blog.xs4all.nl/kikid/). En er zijn ook gevallen bekend dat naaktfoto’s van kinderen op (pornografische) websites opdoken. Wie veel deelt creëert zo ongemerkt een ‘digitale tweelingversie’ van zichzelf die een heel andere indruk kan achterlaten in de digitale samenleving van wie hij of zij in werkelijkheid is.

Vakantiekiekjes

Aan ouders en scholen de taak om kinderen bewust te maken van deze risico’s. Maar daar wringt hem precies de schoen. Ouders onderschatten vaak de privacyrisico’s die het internet met zich meebrengt. En dus plaatsen ze – zonder erbij na te denken – foto’s van hun pasgeboren kind op sociale media en delen ze gretig de vakantiekiekjes waarop hun kinderen in zwemkleding staan. Ook scholen realiseren zich niet altijd dat gegevens en prestaties van kinderen tijdens e-learning-modules vaak zichtbaar en bruikbaar zijn voor de leveranciers van het lesmateriaal. Scholen kunnen dan ook het best afspraken maken met dit soort partijen over welke gegevens van de leerlingen wel en welke niet mogen worden opgeslagen.

Webcams afplakken

Ook ouders kunnen veel doen om de privacy van het kind zoveel mogelijk te bewaken. Een goede richtlijn om aan kinderen mee te geven is om na te gaan met wie ze normaal gesproken persoonlijke informatie zouden delen. Vast niet met alles en iedereen. Waarom heeft een online spelletje of app toegang nodig tot je contacten of foto’s? Wees kritisch en geef niet zomaar toestemming. Kijk ook goed naar het privacybeleid van apps en sociale media en maak inzichtelijk met welke platforms een app in contact staat zodat duidelijk is waar de privacygevoelige informatie naartoe gaat. Stel de functie ‘privacy-instellingen’ in apps en op sociale media in. Op Facebook bijvoorbeeld kun je zelf bepalen wie jouw profiel kan zien door naar ‘privacy-instellingen’ te gaan en dit op ‘vrienden’ te zetten. Let ook op onbeveiligde webcams. Niet alleen kunnen ongenodigden ‘meekijken’, filmpjes kunnen eenvoudig op internet terechtkomen om nooit meer te verdwijnen. Maak kinderen hier bewust van. Een makkelijke manier om de webcam te beveiligen is door deze af te plakken met een webcamschuifje of stickertje wanneer hij niet in gebruik is.

Liever een ‘nickname’

Een belangrijke vuistregel is dat je in cyberspace niets moet delen dat je in de ‘analoge’ wereld ook niet zou doen. Druk kinderen dan ook op het hart om niet zomaar hun naam, adres en telefoonnummer online te delen. Beter gebruiken ze een ‘nickname’. Veel kinderen realiseren zich niet dat Google, Twitter, Facebook en Instagram bedrijven zijn die geld willen verdienen. Het zijn geen bedrijven die belangeloos deze diensten aanbieden, maar ze zetten persoonlijke gegevens in als verdienmodel. Zodra je een foto of informatie op sociale media plaatst, is deze niet meer van jou, maar van het bedrijf in kwestie. Veel kinderen hebben er geen idee van dat bedrijven op deze manier omgaan met hun ‘persoonlijk bezit’.

Wetgeving volgt later

Jongere generaties maken geen onderscheid meer tussen de online en offline wereld. Ze gaan ervan uit dat – net als in de ‘gewone’ wereld – de zaken ook online goed geregeld zijn. Kinderen surfen vaak als eerste op de nieuwe technologische golven mee. De volwassenen volgen en pas daarna volgen wet- en regelgeving waaronder de onlangs ingevoerde nieuwe Privacywet (AVG). Juist kinderen begeven zich om die reden vaak in onbeschermde digitale omgevingen. De enige bescherming die ze hebben, is die van hun eigen gedrag.

Tips:
  1. Creëer bewustwording. Maak uw kind duidelijk hoe groot het bereik van het internet is.
  2. Eenmaal op het internet is altijd op het internet, dus plaats geen dingen online die je offline ook niet zou delen.
  3. Praat met uw kind over de risico’s van de webcam.
  4. Laat uw kind zien hoe je de privacy-instellingen voor apps en sociale media kunt instellen.
  5. Respecteer ook de privacy van uw kind. Deel niet alles over uw kind op sociale media.

Kijk voor meer informatie op: veiliginternetten.nl
Een website van de overheid waarop tips en adviezen staan over onder andere online privacy.

XS4ALL en uw online veiligheid

XS4ALL is de beste keuze voor online veiligheid. Benieuwd waarom?

Lees meer over veiligheid  >

Deel dit:

Reacties

  1. Touria Challouk says:

    Ik vind mijn kind te vaak op haar telefoon Ze is 13 i Ik heb te vaak de telefoon afgepakt maar helaas het helpt niet problemen problemen problemen help

    • Jelle s says:

      Mijn kind ook, dus heb ik een app erop gezet, screentime, waardoor ze maar 1 uur per dag mag, en als ze meer nodig heeft kan ik dat vanaf mijn mobiel of pc veranderen.
      Bellen en sms kan wel de hele dag, en ‘s nachts staat hij uit, allemaal instelbaar. Ook alle apps en gebruikstijden kan ik bekijken. Het is wel een betaalde app, want de gratis deden het niet goed. Maar dat is misschien inmiddels veranderd.