Blockchain veroorzaakt de volgende grote technologierevolutie en zal ons leven ingrijpend veranderen. Althans, dat zeggen de kenners. Maar hoe dan? En wat dan? We vragen het aan blockchaindeskundige prof. dr. Eddy Vaassen.

We horen voortdurend de term vallen, maar nog even voor degenen die het niet direct op hun netvlies hebben staan: wat is blockchain ook alweer?
“Een blockchain is een database waarvan op verschillende computers kopieën bestaan en die is opgebouwd uit clusters van transacties (‘blocks’). Deze ‘blocks’ zijn chronologisch aan elkaar gekoppeld en vormen zo een keten (‘chain’). Het is niet mogelijk om − eenmaal in een blockchain − vastgelegde transacties te veranderen. Nieuwe transacties worden als onderdeel van een block achteraan het meest recente block toegevoegd met verwijzing naar het voorgaande block. Dat toevoegen kan alleen worden gedaan door een computer die daartoe via een bepaald algoritme (het zogenoemde consensusmechanisme) het recht heeft verworven. Met blockchain kunnen gegevens dus niet meer worden gehackt of vervalst.”

Is het écht 100% veilig?
“Ja, blockchain is 100% veilig voor hackers en andere fraudeurs. Je kunt geen data veranderen, alleen maar toevoegen. En je ziet altijd wie wat aan die data heeft toegevoegd. Maar de apps en andere software die het mogelijk maken om met een blockchain te werken kunnen wél worden gehackt. Daarom moeten die vooraf heel goed worden gecontroleerd.’

Wat heeft blockchain consumenten concreet te bieden?
“We gaan vooral merken dat we veel intermediairs en controleurs niet meer nodig hebben. Blockchain vervangt namelijk ‘trusted third parties’ door zogenoemde ‘trust protocols’. Vergelijk het maar met een notaris, behalve dat blockchain nog veiliger en veel efficiënter is. Je hebt ook geen bank meer nodig om er zeker van te zijn dat je geld bij de juiste persoon terechtkomt of dat je je geld ontvangt nadat je geleverd hebt. En je hoeft niet meer iedere keer aan allerlei instanties je rijbewijs of koopovereenkomst op te sturen. Die staan in jouw eigen blockchain waarbij jij bepaalt wie hier in mag kijken. Maar blockchain biedt nog veel meer mogelijkheden. Je kunt bijvoorbeeld precies zien wie de vorige eigenaren waren van je huis, wanneer er welke verbouwingen zijn geweest, en welke problemen er zijn geweest. En iets vergelijkbaars kun je straks bijvoorbeeld ook doen met een pak koffie. Je ziet van welke boeren de koffie afkomstig is en wie er wat mee heeft gedaan in de waardeketen.”

Wanneer gaat blockchain écht deel uitmaken van ons leven? Hoe lang duurt dat nog?
“Volgens onderzoeksbureau Gartner zal blockchain binnen vijf tot tien jaar eenzelfde status hebben als e-mail of cloudtoepassingen. Ik ben het daar wel mee eens. In Nederland zie je nu al steeds meer initiatieven ontstaan die draaien op de blockchaintechnologie of de daaraan gerelateerde distributed ledger technology (DLT). Neem GUTS, een bedrijf dat zwarte handel en woekerprijzen op concertkaartjes wil tegengaan. Ze brengen artiesten via een app rechtstreeks in contact met fans die een kaartje voor een optreden willen kopen. Tickets kunnen voor maximaal 120% worden doorverkocht. Ook het Nederlandse bedrijf SEAL werkt met blockchain en gaat daarmee de strijd aan met de namaakindustrie. Door NFC-chips in merkartikelen te stoppen die je met een app op je smartphone kunt scannen, is in één oogopslag duidelijk waar het product vandaan komt en wie de eigenaar is. Ook hier valt dankzij blockchain niet mee te sjoemelen.”

Blockchain heeft binnen vijf tot tien jaar eenzelfde status als e-mail

Het klinkt allemaal prachtig, maar heeft blockchain ook nadelen?
“Jazeker. Er is één heel groot nadeel. Het gebruik van blockchain kost momenteel enorm veel rekenkracht van computers en dus energie. Zeker wanneer partijen werken met de meest veilige vorm: public permissionless blockchains. Dit is de variant waarbij iedereen het recht kan verwerven om data te kunnen schrijven en iedereen die data kan inzien. De cryptomunten Bitcoin en Ethereum werken op deze manier. Om een idee te geven: de Bitcoin-blockchain alleen al gebruikt jaarlijks evenveel energie als heel Oostenrijk.”

Dat wordt dus een duurzaamheidsdrama als steeds meer partijen gebruik gaan maken van blockchain.
“Dat is inderdaad een serieus probleem. Gelukkig zijn er experimenten gaande met alternatieve consensusmechanismen die slechts een fractie van de energie verbruiken dan dat van de Bitcoin-blockchain. Ook wordt er geëxperimenteerd met het hergebruiken van de warmte die vrijkomt. Als bedrijven die deze rekenkracht ter beschikking stellen hun hardware in koude gebieden zetten, dan kan de overtollige warmte daar worden gebruikt voor verwarming van huizen en andere gebouwen. Daar moeten we slim over nadenken.”

Tot slot. Waar kijkt u zelf naar uit als blockchain de wereld gaat veroveren?
“Dat bedrijven straks minder tijd en geld kwijt zijn aan allerlei geldverslindende tussenpartijen als notarissen, banken en accountants. Deze partijen kunnen dan hoger gekwalificeerd, minder routinematig werk gaan doen om hun kennis en ervaring te gebruiken om producten, diensten en processen verder te verbeteren.”

Prof. dr. Eddy Vaassen RA is hoogleraar Accountancy aan Tilburg University en tevens verbonden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Ook is hij wetenschappelijk adviseur IT-innovaties bij BDO. Blockchain is een van zijn expertises.

Deel dit:

Reacties

  1. Banaan says:

    Zeg maar dag tegen censuur met Blockchain !
    Of de overheid moet lokaal ingrijpen bij de servers van de providers :)

  2. Dick Alstein says:

    “100% veilig”?? Geen enkele technologie is 100% veilig.

    Ik ben media jaren ’90 gepromoveerd op gedistribueerde consensus. Destijds waren er consensus-protocollen die veilig waren als een meerderheid van de deelnemers betrouwbaar zijn. En dat alleen onder de aanname dat je onbreekbare encryptie hebt. Zonder die aanname is consensus onmogelijk als meer dan een kwart van de deelnemers malafide zijn. Het kan zijn dat die onmogelijkheidsbewijzen sindsdien incorrect bevonden zijn, maar ik betwijfel het,

    De blokchain berust op een consensus-protocol. Ik vermoed dat dan de boel te hacken is als een meerderheid van de deelnemers malafide is, of als de gebruikte encryptie gekraakt wordt. Beide lijken me niet uitgesloten.

  3. S. Achthoven says:

    Dank voor de heldere uitleg en reacties daarop. Deze nono op digitaal gebied snapt de toegevoegde waarde en zwakke punten bij toepassen van blockchain nu ook.

  4. Mooi artikel! Nav mijn tweet hier vorig jaar al over https://twitter.com/jurjendevries/status/879789031512571904 mis ik toch wel de aansluiting met XS4ALL zelf. Ik zou graag zien dat XS4ALL met hun experimenten functionaliteit waarin al toffe dingen als IPv6 zitten ook bezig gaat met blockchain. Het internet kan met tools als DNS , domeinen en missschien zelfs IP adressen en infrastructuur zo veel decentraler en dus weer meer van het volk worden, iets wat XS4ALL als ik het goed herinner toch wat meer in zijn missie & visie heeft.

    • Cpt says:

      Waarom zou XS4All een proef met een blockchain techniek gaan proberen? IPv6 heeft een directe relatie met hun diensten (het leveren van een internet connectie) en daarmee heeft XS4All visie (en durf?) getoond.

      Een blockchain is een database-techniek. Wat zou XS4All moeten leveren? De toepassing (lees: de gebruikers) van de techniek bepaalt het consensus model, niet de database leverancier. De gebruikers bepalen /wat/ er in de database wordt vastgelegd en hoe (al dan niet versleuteld, ivm bijv. privacy) en niet de database leverancier.

      Als je een blockchain proef wilt doen, kan dat relatief simpel thuis met bijv. 3 pc’s:
      1. De consensus-implementerende server
      2. en
      3. de gegevens leverende entiteiten

      En leef je uit, XS4All speelt hier geen rol in.

      Maar laat vooral weten wat je vorderingen zijn, ik denk dat meerdere mensen nieuwgierig zijn (ik in elk geval wel).

  5. Eric says:

    En hoe zit het met de privacy? Het beginsel achter blockchain is dat de hele database openbaar is. Wil ik dat wel als consument?

    • Privacy is inderdaad een goede om over na te denken. Je kunt bijvoorbeeld Bitcoins hebben met enkel een private key. Daarbij is niet jouw naam of IP adres vastgelegd. Wel is het zo dat als je een transactie gaat koppelen aan iets waar je identeiteit wel bekend is opsporingsinstanties dat mogelijk kunnen achterhalen.
      Daarbij is het mogelijk bepaalde zaken in een blockchain prive te houden middels encryptie. Alleen diegenen met de sleutel kunnen de informatie dan verkrijgen. Belangrijk daarbij om te beseffen is dat de encryptie technologieën die daarbij ingezet zijn tot nu toe nog niet gekraakt zijn, maar wie zegt dat dit in een (verre) toekomst alsnog niet gebeurd want vele andere soorten encrypties zijn in het verleden wel gekraakt. Als je dan decentraal vertrouwelijke data hebt staan, dan kan het over een aantal jaar zijn dat die informatie alsnog toegankelijk wordt. Dat is voor een bitcoin bijvoorbeeld niet erg als je het voor die tijd weer hebt kunnen uitgeven, maar voor bijvoorbeeld een elektrisch patientendossier wel als nav de informatie te achterhalen is om welk persoon het gaat.

  6. Bart says:

    Lees hier eens een kritische, inhoudelijke beschouwing van de blockchaintechnologie: https://decorrespondent.nl/8864/de-blockchain-een-oplossing-voor-bijna-niets/4240122711616-e4cc46da

    Spoiler: “een oplossing op zoek naar een probleem”, zoals ook uitstekend geïllustreerd door “prof” Vaassen.

  7. Jelle Schottelndreier says:

    En als energie duurder wordt, of er een serieuze CO2-heffing komt?

  8. Richard Schneider says:

    Als leergierige leek heb ik het interessante blockchain artikel van de heer Vaassen en de reactie van Cpt Says gelezen.

    Teneinde wat meer inzicht in de materie te krijgen kan een kenner (liefst de auteur) een
    reactie op de reactie geven?

  9. Cpt says:

    “Wat heeft blockchain consumenten concreet te bieden?”

    Er wordt gesteld dat de consument nu kan controleren waar de koffie vandaan komt. En dat allemaal omdat de blockchain wordt gebruikt.
    Dat is maar ten dele waar. Als Albert Heijn kan ik gewoon alle gegevens in de blockchain gooien die ik wil. Gewoon een servertje “koffieboer Mano” maken (of deze als “koffieboer Mano” aanmelden) en .. voila.. de entry is gemaakt dat “koffieboer Mano” 1000Kg koffie heeft afgeleverd. En zo kan de hele keten worden afgelopen.
    Daar verandert het consensus model alleen maar iets in als er middels openbare certificaten wordt gewerkt en ik als consument kan controleren dat server A waarmee een bepaalde entry in de chain gemaakt is, inderdaad van de organisatie is die het beweert te zijn.
    En dan nog moet de hele keten zichtbaar zijn voor de consument in een dusdanige vorm dat hij/zij er wijs uit wordt.
    Het vertrouwen in de blockchain als toepassing vertaalt zich (in elk geval niet bij mij, ik vertrouw blockchain als techniek wel, maar niet de toepassing) alleen naar vertrouwen als de kennis over de blockchain en de hele omgeving waarin deze blockchain opereert duidelijk zichtbaar is. Alle deelnemers 100% zeker degene zijn die beweerd wordt.

    Bij BitCoin zie je de valuta in je ‘vault’ verschijnen en die zijn dan van jou. Het boeit je niet of degeen die de transactie tot stand heeft gebracht bestaat of niet, het gaat je om die bitcoins. Bij de koffie is het een ander verhaal. Je ziet feitelijk een tekst op een pagina in een boek en iemand roept heel hard “echt waar hoor… die heeft echt geschreven dat “koffieboer Mano” 1000 Kg koffie heeft afgeleverd”. De consument ziet die kilo’s koffie niet, noch Mano.

    In die zin brengt de blockchain als techniek niet meer zekerheid dan een reguliere database die op een server bij Albert Heijn draait.

    P.S. Waar “Albert Heijn” staat geschreven kan ook andere groothandels en supermarkt-merken (Deen, Spar, Dirk, etc.) worden gelezen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *