Gezichtsherkenning is vandaag de dag een veelgebruikt identificatiemiddel. We ontgrendelen onze telefoon ermee en de politie spoort er criminelen mee op. Maar hoe werkt het precies? Wat kan deze biometrische techniek allemaal? En wat kan het niet? Dr. ir. Luuk Spreeuwers, verbonden aan de leerstoel Data Management and Biometrics van de Universiteit Twente, geeft ons een lesje in gezichtsherkenning.

De basis
‘Gezichtsherkenning is een biometrische techniek, ofwel een techniek die is gebaseerd op meetbare eigenschappen van mensen. Bij gezichtsherkenning vergelijkt software de kenmerken van het ene gezicht met die van een ander. Dat kan vaak lokaal, op bijvoorbeeld je telefoon plaatsvinden. Daaruit moet blijken of het om hetzelfde gezicht gaat. Is er een match? Dan is het gezicht herkend.’

Dit kun je ermee
‘Gezichtsherkenning is een identificatiemiddel dat wordt ingezet om te beoordelen of een persoon in kwestie is wie hij zegt dat hij is. Het ontgrendelen van een computer of mobiele telefoon is een veelgebruikte toepassing. Maar het middel wordt ook ingezet bij toegangspoortjes, bij het doen van betalingen – denk aan Apple Pay – en camerabeelden om bijvoorbeeld criminelen op te sporen. De politie kan een afbeelding van een gezicht die afkomstig is van een toezichtcamera vergelijken met miljoenen foto’s uit een databestand waardoor in luttele seconden duidelijk kan worden wie de crimineel is.’

Gezichtsherkenning stap voor stap

1. Men neme miljoenen afbeeldingen
‘Miljoenen afbeeldingen van gezichten vormen de ingrediënten van gezichtsherkenningssoftware. Door al deze gezichten te analyseren, wordt de software steeds slimmer in het herkennen van de verschillen. Bedrijven als Apple, Facebook, Microsoft en Google gebruiken hiervoor hun eigen databestanden. Zij waren dan ook de eerste bedrijven die met gezichtsherkenning op basis van kunstmatige intelligentie aan de slag gingen.’

2. Het gezicht detecteren
‘Het eerste dat gezichtsherkenningssoftware doet is een gezicht detecteren in het beeld. Een beeld bestaat vaak tenslotte uit meer dan een gezicht alleen. Aan de software de uitdaging om te beoordelen wat in een beeld een gezicht is en wat niet.

3. Het beeld bijsnijden
‘Is het gezicht gevonden? Dan “knipt” de software het gezicht uit het beeld en snijdt het bij tot een standaardafmeting. Hiermee gaat het aan de slag.’

4. De kenmerken eruit halen
‘De software moet nu de unieke kenmerken van het gezicht bekijken en beoordelen. Zo’n kleine tien jaar geleden keek gezichtsherkenningssoftware naar kenmerken als vorm van het hoofd, ogen of wenkbrauwen, maar tegenwoordig kan software veel meer. Deze let niet alleen meer op dit soort vormen, maar pakt een combinatie van kenmerken op basis van wat de software heeft geleerd tijdens het analyseren van miljoenen gezichten. Sommige kenmerken komen gelijktijdig voor en de software maakt daar gebruik van. Deze kenmerken zijn veel moeilijker te beschrijven, maar gaan bijvoorbeeld over helderheid en textuur. Zo kan de software hebben geleerd dat mensen met dikke wenkbrauwen vaker donker haar hebben, of dat mensen met lange gezichten doorgaans bijvoorbeeld een lichtere kleur haar hebben. Gezichtsherkenningssoftware van nu is dan ook veel complexer en beter dan die van een kleine tien jaar geleden.’

5. Getallenreeksen vergelijken
‘De computer slaat aan het rekenen en vergelijkt de getallenreeksen die eruit komen met die van de bij de computer bekende gezichten. Hoe groter de verschillen tussen de reeksen getallen, hoe kleiner de kans dat het om dezelfde persoon gaat. Zijn de getallen vrijwel identiek, dan is het vrijwel zeker dat het dezelfde persoon is. Gezichtsherkenningssoftware is namelijk behoorlijk betrouwbaar.’

Het ‘waarom’ is niet altijd duidelijk
‘Omdat de software gezichten vaak herkent op basis van een combinatie van kenmerken en eigenschappen die moeilijk in woorden te vatten zijn, is het ingewikkeld om te achterhalen waaróm de software een bepaald gezicht herkent. De software oordeelt dat een afbeelding het gezicht is van een bepaalde persoon, maar we kennen de redeneringen niet. Hoewel de software bijna altijd gelijk heeft, kunnen we dat dus niet verifiëren. Wanneer hier een beslissing van afhangt, bijvoorbeeld de veroordeling van een crimineel, dan kan dit een probleem zijn. De politie wil dan transparant kunnen uitleggen waarom hij zeker weet wie de persoon is die op een afbeelding staat.’

Goed om te weten

Eeneiige tweelingen zijn niet te onderscheiden
‘Gezichtsherkenningssoftware kan het verschil tussen eeneiige tweelingen niet zien. Net zoals veel mensen dat niet kunnen zien. Ook niet als de ene tweeling een sproet heeft naast z’n neus en de andere niet. Gezichtsherkenningssoftware kijkt zoals gezegd veel meer naar globale kenmerken.’

Een foto kan worden aangezien voor een echt persoon
‘Gemanipuleerde beelden of oneigenlijke foto’s vormen de zwakke plek van gezichtsherkenningssoftware. Om bijvoorbeeld je telefoon te ontgrendelen, is het vaak al voldoende om een foto voor de camera te houden van de eigenaar. De software herkent het niet als een foto, maar als een gezicht. Op dit moment werken we hard aan zogenaamde “presentation attack detection software”, ofwel software die in staat is te achterhalen of het wel echt een persoon is die vraagt om identificatie en niet bijvoorbeeld een foto of iemand die een masker draagt. Apple gebruikt in z’n nieuwste telefoons overigens de 3D-vorm van het gezicht. Er wordt een patroon van puntjes op het gezicht geprojecteerd en op basis van de verschuiving van die puntjes kan de vorm van het gezicht worden berekend. Dit is veel moeilijker te kraken dan 2D-gezichtsherkenning, waar een simpele foto vaak al aan voldoet. Maar het is niet onmogelijk.’

XS4ALL en uw online veiligheid

XS4ALL is de beste keuze voor online veiligheid. Benieuwd waarom?

Lees meer over veiligheid  >

Deel dit:

Reacties

  1. R. van Rossum says:

    Het grootste gevaar zie ik als volgt:
    Een crimineel dwingt je om je telefoon met gezichtsherkenning te gebruiken voor een betaling, geldopname of om in te loggen op je PC of tablet. Met een mes in de rug wil je dan wel.
    Ik begin er in ieder geval niet aan.

    • Jack says:

      Ik denk dat dat niet alleen een gevaar is met gezichtsherkenning, die crimineel kan je immers ook dwingen om je inloggegevens of bijvoorbeeld bankpas met pincode af te geven.
      Onder dreiging ga je die medewerking niet weigeren.

  2. Hendrik says:

    Onder de paraplu van het herkennen van criminelen en de opsporing van hen heel leuk verzonnen!
    Maar wat als al die data in handen is van criminele regimes? Die gaan dat onheroepelijk misbruiken, eerste tekenen daarvan zijn al duidelijk naar voren gekomen bij onze eigen overheid die de totale controle wil hebben over alles wat we zeggen en doen, Het lijkt soms wel eens de stasie waar we zo van onder de indruk waren in het (vrije)westen.
    Omdat ze te lui zijn om op een normale manier boeven te vangen. Wat nog vervelender is, en suckerberg van vleesboek wil het niet snappen dat iemand foto’s plaatst op vleesboek met een beschrijving van de foto met u vernoemd in naam en toenaam, die data keuring opgeslagen is. Dat is erg handig te gebruiken om in de toekomst razias voor te bereiden, en niemand die die data opslag van u zal gaan vernietigen.

    Bedenk in deze dat U NOOIT weet wat u in de toekomst te verbergen heeft, dat hangt namelijk voledig af van de geldende norm op dat moment, en u mag lekker in de pas lopen met die norm, Als u dat vrijheid noemt heeft u zojuist een stuk gelezen wat niet voor u is bedoeld.

    Ik vind het vreselijk dat 75~80 jaar geleden daar zoveel mensen de hoogste prijs voor hebben betaald, mensen die wij zogenaamd met weemoed vereren op 4 mei.

    Ik hoop maar dat mensen zich een klein beetje willen gedragen, zo bewaken wij samen onze vrijheid en zo verdienen wij het ook om in vrijheid te leven. Uw vrijheid is namelijk beperkt tot daar waar de rechten van anderen beginnen.

    • BullyNL says:

      Hendrik, heel mooi geschreven, dat moet velen maar eens heel goed doorhebben hier WAT voor gevolgen het kan hebben als de “moffen” van destijds dit technische speelgoed al in gebruik hadden, dan waren de Joden ECHT geheel uitgeroeid geweest in heel Europa voordat deze 2e wereld oorlog gesopt was geweest. Wie weet hadden we dan zelfs geen spoor van alle vernietigingskampen kunnen vinden, denk je dat eens in.

      Dat geeft mij Veteraan een heel naar gevoel in mijn buik, want dit us een realistisch beeld WAT in de toekomst kan gaan gebeuren in een ‘fout regiem’ – maar Nederland hoeft daar zich binnen 500 jaar niet meer druk over te maken want dat staat dan al onder water door de zeespiegelstijging á 8 meter minimaal van alleen Groenland als alles daar smelt, hierbij is Antartica niet meegerekend wat ook drastisch en elk jaar steeds sneller wegsmelt.

      Ik lig dan begraven op de begraafplaats voor Veteranen samen met mijn huidige vrouw, met tig meter water waarschijnlijk boven me, maar daar heb ik dan vrede mee.

      Bully

  3. Boudewijn says:

    Interessant stuk, maar ik heb begrepen dat gezichtsherkenning voor niet-blanken veel minder goed werkt, omdat de software ontwikkeld is op basis van blanke gezichten, klopt dat (nog)?

  4. Anna says:

    Ik ben er nooit aan begonnen, aan deze griezelige technologie op mijn mobiel. Hoe meer je er over leest, hoe enger het wordt in onze maatschappij.

    Bezint eer gij begint, mensen. Wat je enigszins zelf in de hand hebt, hou dat ook zo.

  5. Sy says:

    Bij gezichtsherkenning op de telefoon (als ontgrendeling) heb ik altijd twee twijfels:
    1. Wie garandeert me dat de herkenningskenmerken op mijn telefoon blijven en niet even via een achter uitgang ergens anders heen gaan?
    2. Ik kan niet geloven dat er niet een bepaald patroon is dat zorgt voor ontgrendeling. Makkelijk voor “handhaving” als je zo iedere telefoon kunt ontgrendelen.
    Overtuigt u mij maar van mijn ongelijk. Als we daarmee klaar zijn, gaan we het hebben over stemcomputers.

    • R Brentjes says:

      Uiteraard heeft U gelijk dat we niet weten of de gegevens van de gezichtsherkenning op de telefoon blijven of doorgestuurd worden.
      Helaas geldt dat echter ook voor alle andere identificatie middelen waaronder ook het password of pincode.

    • Turbo Joe says:

      Het is alleen wel jammer , dat men AL JAREN, alle gezichten kunnen herleiden van onze paspoorten, etc…

      Inclusief ons nieuwste system, VINGER afdruk, en NU dus in de toekomst OOK ons DNA !!!

      Gezicht herkenning gebruikt men al 14 JAAR !!!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *